Massimo Trotta
1895
Op 28 december 1895 organiseerden de gebroeders Lumière de eerste betaalde openbare vertoning in de geschiedenis van de cinema. Van het tiental films dat werd vertoond, was “L’Arroseur arrosé” de populairste… Na deze vertoning werd de uitdrukking “arroseur arrosé” zelfs gemeengoed. Tot op de dag van vandaag verwijst het naar de persoon die iets doet dat verkeerd afloopt.
1920
Vanaf de vroegste stomme films gebruikten regisseurs humor en satire om het publiek te vermaken. De Franse komedietraditie begon echt met Sacha Guitry en Fernandel; vanaf de jaren 1930 ontwikkelden films humor gebaseerd op bijtende, snel pratende dialogen. De komedie evolueerde mee met de smaak van het publiek en er ontstonden bepaalde auteurs die een eigen tak van komedie vertegenwoordigden.
De jaren 1920 en 1930 waren ook de gouden jaren van Hollywood-komedie, met sterren als Charlie Chaplin, Buster Keaton en Laurel en Hardy die het genre beheersten. Hun films waren standaard visueel en maakten gebruik van fysieke grappen en gekke situaties om het publiek aan het lachen te maken.
1940
Komedie bleef bloeien, met de opkomst van nieuwe talenten zoals Cary Grant, Katharine Hepburn en de Marx Brothers. Comedyfilms werden geraffineerder en combineerden verbale humor met uitgebreide komische situaties.
1950
Jacques Tati’s eerste speelfilm, Jour de fête, was een groot succes bij het Franse publiek en won in 1950 de Grand Prix du cinéma français.
1960
De komedies waren erg familiegericht, ondersteund door de eerste grote sterren van het genre: Fernandel weer, maar ook Bourvil, de Funès of Galabru… Ongeëvenaarde acteurs, wiens films tot de grootste klassiekers van de Franse cinema behoren.
Mei 68 veranderde dat allemaal: komedies werden meer geëngageerd en stelden de tekortkomingen van de maatschappij aan de kaak, in de traditie van wat de Amerikanen Charlie Chaplin en de Marx Brothers al veel eerder hadden gedaan. Films van Jean-Pierre Mocky, Pierre Richard, Michel Audiard en anderen maakten van komedies een uitlaatklep voor filmmakers om los te gaan en politiek incorrect te worden.
Komedie zag ook de komst van meer oneerbiedige en provocerende humor. Films als “The Graduate”, “MASH” en “Monty Python and the Holy Grail” verlegden de grenzen van wat met humor behandeld kon worden in de film.
1980
De oliecrisis en aids luidden een cynischer tijdperk in. Met de Splendid gang werd de humor zuurder, soms zwart, van “Bronzés” tot “Père Noël est une ordure”. Televisie werd de belangrijkste producent van cinema, wat geleidelijk leidde tot films met meer politiek correcte onderwerpen, zoals “Trois hommes et un couffin”, “Les Ripoux” en “L’inspecteur la bavure”, met Coluche in de hoofdrol.
Er zijn ook verschillende subgenres, van romantische komedie tot zwarte komedie en actiekomedie. Regisseurs als Woody Allen, Mel Brooks en de gebroeders Farrelly brengen hun eigen visie op komedie naar het witte doek.
1990 - 2000
Franse komedies hebben zich in de loop der decennia ontwikkeld, met hits als Les Visiteurs en Le Dîner de cons. Vanaf de jaren 2000 kwamen er nieuwe stemmen op: Michel Hazanavicius en Jean Dujardin met OSS 117, Toledano en Nakache met Intouchables en Dany Boon met Bienvenue chez les Ch’tis. De komedie diversifieerde en behandelde thema’s zoals vaderschap, politiek en populaire cultuur, terwijl ze zichzelf opnieuw uitvond voor elk nieuw tijdperk.
Vandaag
Er is een lange lijst met films die ons zo hard laten lachen dat het pijn doet aan ons tandvlees, wat bewijst dat komedie zichzelf na verloop van tijd opnieuw uitvindt en niet van plan is om te stoppen!
Italia mia
De Italiaanse komedie, een genre uit de gouden jaren van de transalpine cinema, is nog steeds van invloed op de komisch-satirische cinema. De gouden eeuw werd belichaamd door regisseurs als Mario Monicelli, Dino Risi, Ettore Scola en acteurs als Vittorio Gassman, Nino Manfredi, Alberto Sordi, Ugo Tognazzi, Marcello Mastroianni, Catherine Spaak, Monica Vitti en Claudia Cardinale.
Het is het enige filmgenre dat qua rijkdom, trouw aan bepaalde thema’s en wortels in een nationale traditie kan worden vergeleken met de grote genres van de Amerikaanse cinema, zoals de western of de musical.
Mario Monicelli, regisseur van de beroemde komediefilmI soliti ignoti (De Duif), schreef:“Wat sommige critici ook mogen denken die niet erg van lachen houden en die de rol van satire en hilariteit niet erkennen, Italiaanse komedie heeft een grote invloed gehad op de geschiedenis van de Italiaanse moraal. Ik denk niet dat er ooit een komediefilm in de wereld is geweest die zo vasthoudend was in het bestrijden van sociale misstanden.
